SKKN Đổi mới phương pháp dạy học và một số giải pháp bảo vệ môi trường ở huyện Kim Sơn trong dạy học bài 10: Cách mạng khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế kỉ XX (Lịch sử lớp 12)

Mục đích của việc đổi mới PPDH ở trường THPT là thay đổi lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học theo PPDH tích cực nhằm: “Giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân...” (Khoản 2, Điều 28, Luật Giáo dục 2005).

Môn Lịch sử nghiên cứu tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội trong quá khứ. Để hiểu sâu sắc Lịch sử phải có đầy đủ tư liệu. Ngoài tài liệu là Sách giáo khoa, người học phải tìm tòi, khám phá, mở rộng kiến thức, trải nghiệm thực tế.

Để đạt mục tiêu trên phù hợp với đặc thù bộ môn, phải thay đổi phương pháp dạy học, cùng với thay đổi nội dung, thời lượng chương trình.

Về bản chất: Sáng kiến của tôi là chuyển từ việc dạy học bài 10: “Cách mạng khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế kỉ XX”(Lịch sử lớp 12)

sang thực hiện một chủ đề dạy học tích hợp, trải nghiệm nhan đề: “Đổi mớp phương pháp dạy học và một số giải pháp bảo vệ môi trường ở huyện Kim Sơn trong dạy học bài 10. Cách mạng khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế kỉ XX” (Lịch sử lớp 12). Trong chủ đề mới xây dựng, tôi đã sử dụng nhiều phương pháp dạy học mới nhằm giải quyết vấn dề thực tiễn ở địa phương là ô nhiễm môi trường.

doc 12 trang SKKN Lịch Sử 23/10/2025 480
Bạn đang xem tài liệu "SKKN Đổi mới phương pháp dạy học và một số giải pháp bảo vệ môi trường ở huyện Kim Sơn trong dạy học bài 10: Cách mạng khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế kỉ XX (Lịch sử lớp 12)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Đổi mới phương pháp dạy học và một số giải pháp bảo vệ môi trường ở huyện Kim Sơn trong dạy học bài 10: Cách mạng khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế kỉ XX (Lịch sử lớp 12)

SKKN Đổi mới phương pháp dạy học và một số giải pháp bảo vệ môi trường ở huyện Kim Sơn trong dạy học bài 10: Cách mạng khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế kỉ XX (Lịch sử lớp 12)
i nghiệm cho giái viên duyệt. Với nhóm học sinh kém hơn, giáo viên cần hướng dẫn chi tiết hơn hay tham gia trải nghiệm cùng các em. Học sinh báo cáo tiến trình, kết quả trải nghiệm cho giáo viên, ý kiến với giáo viên về những khó khăn nếu co.
(Xem phụ lục 5 đính kèm)
Tuần 2. (Tiết 2)
Hoạt động 3. Báo cáo kết quả nghiên cứu, đánh giá
Giáo viên lập kế hoạch chi tiết cho buổi báo cáo, chuyển trước kế hoạch cho các nhóm, giáo viên phát cho học sinh phiếu đánh giá bài báo cáo của các nhóm, dẫn dắt vấn đề cho học sinh báo cáo kết quả và thảo luận. 
Các nhóm lần lượt báo cáo theo vấn đề đã chuẩn bị. Nhóm khác theo dõi nhóm trình bày, chấm điểm tương ứng với tiêu chí trong phiếu chấm điểm. Sau mỗi nhóm trình bày, cả lớp nhận xét, đánh giá, phản biện. Cuối cùng, giáo viên cho lớp làm bài kiểm tra lấy điểm tra lấy điểm cá nhân.
Sau khi buổi báo cáo tôi yêu cầu các nhóm nộp bản nhận xét đánh giá sản phẩm của các nhóm, các nhóm hoàn thiện các phiếu đánh giá cá nhân, bản tự cá nhân đánh giá để tổng hợp kết quả cho mỗi thành viên.
Toàn bộ mục tiêu, tiến trình hoạt động và sản phẩm tôi đã trình bày chi tiết (Xem phụ lục 6 đính kèm)
Đây là chủ đề dạy học tích hợp, trải nghiệm nhằm nhằm giải quyết một số vẫn đề ô nhiễm môi trường ở huyện Kim Sơn mà tôi đã tổ chức cho HS lớp 12 tôi được phân công giảng dạy từ năm học 2016 – 2017 và đạt được hiệu quả tốt theo những mục tiêu đặt ra. Học sinh sau khi tham gia hoạt động phấn khởi, yêu bộ môn hơn, hiểu bài hơn và đặt biệt là trong mỗi các em đều được khơi dậy ý thức trách nhiệm bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp. 
Thực hiện sáng kiến: “Đổi mớp phương pháp dạy học và một số giải pháp bảo vệ môi trường ở huyện Kim Sơn trong dạy học bài 10. Cách mạng khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế kỉ XX”, tôi và cá em học sinh lớp 12 trường THPT Kim Sơn A mong muốn góp phần đổi mới phương pháp dạy học môn lịch sử ở trường THPT nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học môn Lịch sử để đáp ứng công cuộc đổi mới giáo dục của toàn ngành. Chúng tôi còn muốn góp một phần bảo vệ môi trường và sức khỏe con người.
 III. Hiệu quả kinh tế, xã hội dự kiến đạt được. 
 1. Hiệu quả kinh tế:
	Tôi có thể ước tính những lợi ích mà sáng kiến mang lại như:
 - Trong dạy học, chi phí thực hiện sáng kiến là không đáng kể, không tốn kém, mang hiệu quả cao. Học sinh có thể tiếp cận tư liệu lịch sử dễ dàng qua việc đi thực tế, qua mạng, sách, báo ở thư viện của nhà trường, hay tại nhà các em. 
Việc thực hiện sáng kiến có ý nghĩa thiết thực trong thực tiễn dạy học, có thể tiến hành trong nhiều tiết học Lịch sử trên lớp.
Học sinh được kiểm tra đánh giá với nhiều hình thức khác nhau. Giáo viên chấm điểm thực hiện chủ đề của học sinh để lấy điểm kiểm tra để đỡ tốn thời gian kiểm tra trên lớp. 
Với việc chia nhóm, phân công nhiệm vụ cụ thể cho nhóm và cho từng thành viên phù hợp với năng lực, một lượng kiến thức, công việc lớn được chia sẻ. Từng học sinh đỡ tốn thời gian, công sức, tiền bạc nhưng vẫn được tiếp cận kiến thức chuyên sâu, phong phú. 
Qua việc thực hiện sáng kiến, học sinh tích cực học tập, tìm tòi, suy nghĩ, lao động và sáng tạo để tìm ra những hướng đi, cách làm mới để phát triển kinh tế mà không gây ô nhiễm môi trường
- Về giá trị kinh tế: Trong nông nghiệp, nông sản của Việt Nam; xoài, nhãn, thanh long, vải thiều rất ngon được nhiều nước trên thế giới ưa chuộng. Đặc biệt Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới nhưng giá gạo lại rẻ nhất so với những nước như Thái Lan. Theo như tôi nghe thời sự trên VTV1, nông sản của Việt Nam xuất sang Phương Tây, Mĩ. Trong các cuộc họi đàm giữa nhà lãnh đạo các nước nhập nông sản và Việt Nam, vấn đề họ quan tâm là nông sản Việt Nam phải đảm bảo quy trình sản xuất sạch, không sử dụng thuốc trừ sâu hóa học, thuốc kích thích sinh trường. Nếu chúng ta làm được điều này, nông nghiệp Việt Nam sẽ vươn ra thế giới, nông dân bán hàng với giá cao. Ví dụ 1kg quả Thanh Long nông dân bán bán tại vườn cho thương lái hiện nay chỉ có giá 5 000đ, nếu trừ chi phí sản xuất chắc không lãi bao nhiêu. Nhưng nếu xuất khẩu sẽ co giá bán cao hơn nhiều.
 Tại Việt Nam, nông sản bán tràn lan không co sự quản lí chặt chẽ. Một mớ rau muống, rau đay, rau cải chỉ có giá vài nghìn đồng, cũng không ai đảm bảo chất lượng cho nó. Vậy là người nông dân nghèo bền vững, còn người tiêu dùng thì phải ăn rau quả không đảm bảo. 
Theo tôi nên áp dụng những những mô hình sản xuất thực phẩm sạch như trồng rau sạch, lúa sạch. Trong đó vẫn sử dụng khoa học – công nghệ ở khâu cày bừa, gặt háinhưng không sử dụng thuốc trừ sâu hóa học, thuốc kính thích sinh trưởng mà sử dụng phân và thuốc trừ sâu sinh học. Hàng bán cho người Việt nam dùng, với giá cao hơn bây giờ. Với rau sạch, giá có thể đắt gấp nhiều lần bây giờ vẫn có nhiều người mua. Người nông dân có lãi cao hơn. Lúa gao, rau củ, quả sạch mang lại sức khỏe, ngăn chặn căn bệnh ung thư quái ác đang là nỗi ám ảnh và làm cho nhiều gia đình Việt Nam khuynh gia bại sản.
	Chúng ta cũng phải thay những vật liệu công nghiệp gây ô nhiễm môi trường như túi ni lông, đồ nhựa bằng những sản phẩm thân thiện với môi trường mà ít tốn kém như lá chuối, buộc rau bằng dây chuối, dùng làn, túi để đựng đồ khi đi chợ. Muốn tiện ích hơn thì dùng túi tự phân hủy như trên thế giới đã dùng, và dùng tiết kiệm. Trước mắt thì tốn hơn nhưng bảo vệ được sức khỏe, không mất tiền chữa bệnh.
Việc tổ chức HĐTNST tại địa phương tiết kiệm nguồn kinh phí lớn. Theo tôi ước tính nếu 1 lớp học ở nông thôn như trường tôi tổ chức đi tham quan các di tích lịch sử, nhà bảo tàng thì tiền xe, đi lại, ăn uống mỗi lớp cũng tiêu tốn khoảng 3 đến 5 triệu đồng, vậy 11 lớp tham gia thì tiêu tốn khoảng 33 đến 55 triệu đồng, vậy cả tỉnh sẽ tốn khoảng hơn 1 tỉ đồng, đó là số tiền không nhỏ giảm tải chi tiêu cho phụ huynh học sinh.
Trong dự thảo chương trình THPT mới thì HĐTNST là một môn học bắt buộc, nhiều thầy cô chưa biết phải tổ chức như thế nào, hoặc còn quá mơ hồ, cứ nghĩ HĐTNST là phải đưa học sinh đi tham quan tại các di tích lịch sử nổi tiếng, các nhà bảo tàng lớnVì muốn giáo viên hiểu được ý nghĩa, cách thức tổ chức HĐTNST có thể Bộ GD & ĐT hoặc Sở GD sẽ phải tổ chức các lớp bồi dưỡng thường xuyên hàng năm tốn kém cả hàng trăm triệu đồng thì sáng kiến này có thể là một mô hình nhân rộng ra tất cả các trường trong và ngoài Tỉnh để giáo viên thực sự hiểu đầy đủ về HĐTNST mà không cần tham gia các lớp tập huấn hay bồi dưỡng nữa, như vậy có thể mang lại lợi nhuận lớn cho ngân sách nhà nước.
HĐTNST có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách của học sinh. Ngoài việc củng cố, bổ sung vào hệ thống tri thức, kỹ năng, thái độ được HS lĩnh hội thông qua học ở trên lớp thì HĐTNST còn tạo điều kiện cho HS vận dụng những điều đã học vào giải quyết vẫn đề thực tiễn trong cuộc sống, rèn luyện các phẩm chất, nhân cách và học hỏi thêm nhiều tri thức ngoài sách vở, luyện tập được nhiều kỹ năng, thói quen cần thiết cho cuộc sống. HĐTNST làm tăng hứng thú đối với môn học Lịch sử vốn khô khan, xa xôi trở nên hấp dẫn hơn, gần giũi, ý nghĩa và thiết thực hơn. 
2. Hiệu quả xã hội:
Việc án dụng các phương pháp dạy học mới, đặc biệt là HĐTNST nhằm giải quyết vấn đề thực tiễn trong môn Lịch sử có vai trò rất quan trọng trong công tác giáo dục ở nhà trường phổ thông, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trên tất cả các mặt.
 - Về giáo dục nhận thức: 
Giúp học sinh củng cố, đào sâu, mở rộng những tri thức đã học trong giờ học chính khoá; giúp cho học sinh vận dụng được những kiến thức đó vào giải quyết những vấn đề thực tiễn trong cuộc sống, gắn lí thuyết với thực tiễn, thấy được những ứng dụng của kiến thức đã được học trong đời sống. 
 - Về rèn luyện kỹ năng: 
Dạy học theo nhóm giúp cho học sinh rèn luyện kỹ năng tự quản, phát triển kỹ năng lập kế hoạch, kỹ năng giải quyết vấn đề; rèn luyện kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng tự tổ chức, kỹ năng tự quản lí, kỹ năng điều khiển hoạt động nhóm. Việc trình bày sản phẩm, nhận xét, phản biện giúp các em phát triển kỹ năng giao tiếp, giải quyết vấn đề, rèn luyện ngôn ngữ và kỹ năng phát biểu trước đám đông, kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin. Đó là những kỹ năng rất cần khi các em trở thành người lao động trong thời đại mới.
 - Về mặt giáo dục tinh thần, thái độ làm việc: 
 Kích thích sự hứng thú học tập, khơi dậy lòng ham hiểu biết, lôi cuốn học sinh tự giác tham gia một cách nhiệt tình vào các hoạt động, phát huy tính tích cực, tự lực của học sinh. Giúp học sinh chủ động, sáng tạo, tự tin, có trách nhiệm với tập thể, sống hòa đồng với người xung quanh và khi vận dụng vào thực tế cuộc sống sẽ giúp các em thành công hơn.
 - Về rèn luyện năng lực tư duy: 
Trong quá trình thực hiện sáng kiến, học sinh phát triển năng lực tư duy. Nhiều em trước đó rụt rè này tôi đã trực tiếp thực hiện ở trường tôi, đã có đối chứng với lớp không được tham gia và nó thực sự mang lại hiệu quả vô cùng to lớn. Nhiều em trước đó rụt rè nhút nhát, ngại trao đổi giao tiếp, sau khi tham gia dự án đã mạnh dạn hơn, cởi mở hơn, các em trình bày và phản biện như một chuyên gia. 
- Giáo dục đạo đức: Các em yêu quê hương đất nước, trân trọng tự nhiên, co trách nhiệm bảo vệ môi trường. Từ đó sống có trách nhiệm.
Môn Lịch sử góp phần quan trọng trong việc giáo dục đạo đức học sinh. Học sinh đã tiến bộ rõ rệt trong việc rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, nhân cách. Qua việc hợp tác, chia sẻ với nhiều người, các em dần có lối sống giản dị, tác phong nhanh nhẹn, lời nói văn minh, lịch sự hơn. Đặc biệt, các em có tác phong học tập chuyên nghiệp, hoàn thành tốt các công việc được giao, tự tin trước tập thể. Đó chính là thành công bước đầu của việc dạy học lấy học sinh làm trung tâm trong trường THPT Kim Sơn A.
Tóm lại, đổi mới phương pháp dạy học, chú trọng HĐTNST gắn với giải quyết vấn đề thực tiễn giúp học sinh hiểu, khắc sâu kiến thức sách vở, hỗ trợ cho dạy học chính khoá. Ngoài ra còn giúp giải quyết vấn đề thực tiễn, phát triển và hoàn thiện nhân cách người học, góp phần quan trọng đào tạo nguồn nhân lực có tính tích cực, tự chủ cao và có khả năng sáng tạo tốt trong công việc, đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay của nước ta.
Sáng kiến được tổ chức thành công ở các lớp 12 từ năm học 2016 - 2017 tại trường tôi. 
* Lớp dạy thực nghiệm:
Lớp
 Sĩ số
Điểm dưới 5
Điểm từ 5 -> 7
Điểm từ 8 -> 10
12B2
38
 0
8 = 21%
30 = 79%
	Các em tích cực, chủ động, hứng thú học tập
* Lớp không dạy thực nghiệm:
Lớp
 Sĩ số
Điểm dưới 5
Điểm từ 5 -> 7
Điểm từ 8 -> 10
12B5
36
 2 = 5,5%
15 = 41,5%
 53%
Sáng kiến đã truyền cảm hứng và kinh nghiệm cho tôi tích cực tìm tòi, đổi mới phương pháp giảng dạy trong giai đoạn ngành Giáo Dục đang tích cực đổi mới.
IV. Điều kiện và khả năng áp dụng
Thực tế dạy học môn lịch sử nói chung và ở trương THPT Kim sơn A nói riêng rất thuận lợi cho việc thực hiện chủ đề.
Ban giám hiệu nhà trường rất ủng hộ, tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra đánh giá.
Các phương tiện trực quan phục vụ cho việc sử dụng tư liệu lịch sử (tranh ảnh lịch sử, phim tài liệu, công nghệ thông tin...) rất phổ biến.
Nhà trường đã có thư viện, có máy tính nối mạng, phòng học chung với trang bị đầy đủ máy tính, máy chiếu, bảng nhóm,thuận lợi cho học sinh tìm kiếm tư liệu.
Học sinh trường THPT Kim Sơn A có tư chất khá, ngoan ngoãn, nên có khả năng tích cực, chủ động học tập, có tinh thần học hỏi, hợp tác để hoàn thành công việc được giao. Học sinh được học công nghệ thông tin, nhiều em ở nhà có máy tính, nên thuận lợi cho việc tìm kiếm tư liệu và ứng dụng công nghệ thông tin. Các em có khả năng hoàn thành các bài kiểm tra dưới nhiều hình thức khác nhau. 
Hơn hết, thực tiến ô nhiễm môi trường do rác thải ở các côn sông và trên đường phố ở huyện Kim Sơn gây nhức nhối cho nhiều người. Đặc biệt là các con sông ở Kim Sơn trước kia rất trong xanh nhưng hiện nay vô cùng bẩn. Thuốc trừ sâu hóa học sử dụng tràn lan ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Thức tế đó giúp các em dễ tìm hiểu và phải nghĩ cách giải quyết.
Phạm vi áp dụng: Sáng kiến: “Đổi mớp phương pháp dạy học và một số giải pháp bảo vệ môi trường ở huyện Kim Sơn trong dạy học bài 10. Cách mạng khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế kỉ XX” đã được áp dụng ở trường THPT Kim Sơn A cho học sinh lớp 12 trong kế hoạch giáo dục của bộ môn từ năm học 2016 - 2017. Hiệu quả đạt dược rất lớn. Học sinh có khả năng làm tốt (thể hiện ở sản phẩm của học sinh và điểm số ở mục kiểm tra đánh giá lớp thực nghiệm (12b2).
	Sáng kiến này giống như một giáo án mẫu để các thầy cô giáo đã và đang muốn tìm hiểu cách thức dạy học dự án, dạy học nêu vẫn đề, dạy học theo nhóm, dạy học trải nghiệm tham khảo và làm theo, vì không lâu nữa việc áp dụng các phương pháp dạy học trên là bắt buộc trong chương trình cải cách giáo dục nhưng rất nhiều người còn đang mơ hồ về nó.
	Đồng thời để nâng cao hiệu quả dạy học phải sử dụng kết hợp nhiều hoặc một số phương pháp dạy học mới chứ không chỉ sử dụng một phương pháp, nhưng phải tùy từng bài dạy mà chú trọng phương pháp dạy học nào. Trong sáng kiến tôi sử dụng nhiều phương pháp dạy học mới: nêu vấn đề, dự án, theo nhóm, trải nghiệm, trong đó chú trọng phương pháp dạy học trải nghiệm sáng tạo nhằm giải quyết vấn đề thực tiễn là ô nhiễm môi trường ở địa phương Kim Sơn.
	Sáng kiến còn có thể mở rộng tổ chức trên quy mô toàn trường hoặc thành chuyên đề hoạt động cho học sinh, nó giúp học sinh vẫn đảm bảo được lượng kiến thức theo yêu cầu để đáp ứng với nội dung của đề thi và kiểm tra mặt khác nó còn giúp các em phát triển đầy đủ năng lực cần thiết cho cuộc sống, giáo dục lòng say mê khoa học và có thể nó sẽ là tiền đề cho các em lựa chọn nghiên cứu khoa học cho tương lai. 
Sáng kiến có thể áp dụng cho học sinh THPT trong cả nước. Với thực trạng ô nhiễm môi trường do rác thải và thuốc trừ sâu hóa học ở nhiều nơi như hiện nay, việc bảo vệ môi trường là vô cùng quan trọng. Vì theo thống kê mới được công bố trên VTV1 mới đây, Việt Nam đứng trong tốp đầu thế giới về rác thải túi ni lông và rác thải ra biển. Việt Nam là quốc gia đáng báo động về tình trạng sử dụng thuốc trừ sâu hóa học tràn lan lan, làm người dân phải ăn thực phẩm không an toàn. Các em tìm hiểu vấn đề bảo vệ môi trường tại địa phương mình ở những môn học co liên quan.
	Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
 Mức độ áp dụng: tùy theo đối tượng học sinh. Hiện nay hầu hết các trường THPT đều phân lớp theo năng lực của học sinh, ở các lớp khá, có thể áp dụng luôn sáng kiến, còn với các lớp học sinh trung bình giáo viên có thể linh động giảm bớt mức độ khó của một số yêu cầu trong các hoạt động, các em vẫn có thể tiếp cận và đạt được các mục tiêu như mong muốn. 
Kim Sơn, tháng 5 năm 2019
XÁC NHẬN CỦA LÃNH ĐẠO ĐƠN VỊ 
Người nộp đơn
Nguyễn Thị Hương

	KẾT QUẢ HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH CẤP TRƯỜNG
* Nhận xét
- Ưu điểm: 
..
- Tồn tại: 
* Điểm đánh giá: .; Xếp loại: 
KẾT QUẢ HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH CẤP NGÀNH
* Nhận xét
- Ưu điểm: 
- Tồn tại: 
.
 Điểm đánh giá: .; Xếp loại: 

File đính kèm:

  • docskkn_doi_moi_phuong_phap_day_hoc_va_mot_so_giai_phap_bao_ve.doc