SKKN Sử dụng cách dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh vào Chuyên đề thắng lợi quân sự trong kháng chiến chống Mỹ 1954 - 1973

Ngày 09/09/2014 Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo đã ban hành quyết định số 3583/QĐ-BGĐT phê duyệt phương án thi THPT Quốc gia, trong đó môn lịch sử là một trong năm môn tự chọn…đề thi môn sử sẽ có nhiều điểm mới, thay vì kiểm tra việc học thuộc lòng và nhớ sự kiện lịch sử như nguyên nhân diễn biến, ngày tháng, số liệu cụ thể…câu hỏi sẽ tập trung vào khả năng hiểu biết lịch sử của học sinh và thông qua những hiểu biết đó yêu cầu học sinh phát hiện những mối quan hệ của sự kiện lịch sử này với sự kiện lịch sử khác, để từ đó hiểu sâu sắc hơn về sự kiện lịch sử đã học. Việc đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh đã tạo ra sự đột phá trong cách dạy của giáo viên, giáo viên sẽ xây dựng các chuyên đề dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh giúp các em cũng có sự đột phá trong nhận thức. Để đáp ứng yêu cầu đổi mới thi cử và kiểm tra đánh giá của Bộ Giáo Dục tôi mạnh dạn đưa ra sáng kiến kinh nghiệm của cá nhân tôi khi dạy chuyên đề “Các chiến lược chiến tranh leo thang của đế quốc Mĩ ở Miền Nam Việt Nam (1954-1973) và những thắng lợi quân sự của ta làm phá sản các chiến lược chiến tranh đó.để dạy ôn thi THPT quốc gia cho các em học sinh theo định hướng phát triển năng lực, chuyên đề này là của cá nhân nên không tránh khỏi thiếu sót, tôi kính mong các đồng nghiệp góp ý để tôi hoàn thiện chuyên đề của mình tốt hơn.
doc 30 trang SKKN Lịch Sử 19/11/2025 130
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "SKKN Sử dụng cách dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh vào Chuyên đề thắng lợi quân sự trong kháng chiến chống Mỹ 1954 - 1973", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Sử dụng cách dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh vào Chuyên đề thắng lợi quân sự trong kháng chiến chống Mỹ 1954 - 1973

SKKN Sử dụng cách dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh vào Chuyên đề thắng lợi quân sự trong kháng chiến chống Mỹ 1954 - 1973
hối hợp với quân dân Lào đập tan cuộc hành quân mang tên “Lam Sơn - 719” của 4,5 vạn Mĩ và quân đội Sài Gòn, tiêu diệt 22 000 tên, giải phóng Đường 9 – Nam Lào.
- Cuộc Tiến công chiến lược năm 1972:
+ Trên cơ sở những thắng lợi giành được, ngày 30/3/1972, quân ta mở cuộc Tiến công chiến lược, lấy Quảng Trị làm hướng tiến công chủ yếu, rồi phát triển rộng khắp chiến trường miền Nam.
+ Đến cuối tháng 6 – 1972, ta đã chọc thủng ba phòng tuyến mạnh nhất của địch là Quảng Trị, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 20 vạn quân Sài Gòn, giải phóng những vùng đất đai rộng lớn và đông dân.
+ Cuộc Tiến công chiến lược năm 1972 của quân và dân ta ở miền Nam đã giáng đòn nặng nề vào chiến lược “Việt Nam hoá chiến tranh”, buộc Mĩ phải tuyên bố “Mĩ hoá” trở lại chiến tranh xâm lược (tức thừa nhận sự thất bại của chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”.
4.2. Một số câu hỏi thông hiểu;(12 câu).
Câu 1. Trong thời gian từ 1959- 1960 phong trào đấu tranh nào của quân dân miền Nam đã chuyển cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công? Tại sao khẳng định như vậy?
Các cách hỏi khác.( Cách trả lời như nhau ).
1. Bằng các sự kiện lịch sử, hãy chứng minh phong trào “Đồng khởi” (1959 – 1960) đã chuyển cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công?
2. Thắng lợi đầu tiên nào của cách mạng miền Nam ( 1954- 1960 chứng tỏ ý Đảng lòng dân gặp nhau?
3. Trình bày 1 phong trào đấu tranh của quân dân miền nam chấm dứt thời kì ổn định tạm thời của chế độ thực dân mới của Mĩ, mở ra thời kì khủng hoảng triền miên?
4. Thắng lợi nào của quân dân miền nam đã buộc Mĩ phải chuyển từ hình thức thực dân mới sang chế độ xâm lược thực dân mới?
5. Trong thời kì 1954 - 1975, phong trào đấu tranh nào đánh dấu bước phát triển của cách mạng ở miền Nam Việt Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công ? Trình bày nguyên nhân ,diễn biến ,kết quả và ý nghĩa lịch sử của phong trào đó. )
6. Làm rõ hoàn cảnh lịch sử, diễn biến, kết quả của thắng lợi quân sự có ý nghĩa chiến lược đầu tiên của quân dân miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ (1954 – 1975)
Gợi ý trả lời.
a. Hoàn cảnh lịch sử
- Trong những năm 1957 – 1959, cách mạng miền Nam gặp muôn vàn khó khăn, thử thách. Chính quyền Ngô Đình Diệm tăng cường đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân: ban hành đạo luật đặt cộng sản ngoài vòng pháp luật (5 – 1957), ra Luật 10/59 Cuộc đấu tranh của nhân dân ta ở miền Nam đòi hỏi phải có một biện pháp quyết liệt để đưa cách mạng vượt qua khó khăn, thử thách.
- Cách mạng miền Nam tuy gặp phải khó khăn, tổn thất khá nặng nề nhưng tinh thần quần chúng vẫn được giữ vững, cơ sở cách mạng miền Nam vẫn được bảo toàn, lực lượng cách mạng vẫn được giữ gìn và phát triển qua thực tiễn đấu tranh chính trị, hoà bình, đòi thi hành Hiệp định Giơnevơ, tiến lên dùng bạo lực, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, chuẩn bị cho cao trào cách mạng mới.
- Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (1 - 1959) khẳng định con đường cách mạng bạo lực; xác định phương hướng cơ bản của cách mạng miền Nam là khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân bằng con đường đấu tranh chính trị là chủ yếu, kết hợp với đấu tranh vũ trang, mở đường cho cách mạng miền Nam tiến lên.
b. Diễn biến:
- Phong trào nổi dậy từ chỗ lẻ tẻ ở các địa phương như ở Vĩnh Thạch (Bình Định), Bắc Ái (Ninh Thuận) tháng 2 - 1959, ở Trà Bồng (Quảng Ngãi) tháng 8 - 1959, đã lan ra khắp miền Nam thành cao trào cách mạng, tiêu biểu là cuộc “Đồng khởi” ở Bến Tre.
- Ngày 17 - 1 - 1960, cuộc “Đồng khởi” diễn ra ở ba xã điểm là Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh thuộc huyện Mỏ Cày (Bến Tre), sau đó, nhanh chóng lan rộng ra toàn tỉnh Bến Tre, phá vỡ từng mảng lớn bộ máy chính quyền địch.
- Từ giữa năm 1960, “Đồng khởi” lan ra các tỉnh Nam Bộ, Tây Nguyên và một số vùng miền Trung Trung Bộ.
c. Kết quả:
- Tính đến cuối 1960, ta đã làm chủ 600 xã ở Nam Bộ, 904 thôn ở vùng núi các tỉnh Trung Trung Bộ và 3200 thôn ở Tây Nguyên.
- Từ trong phong trào “Đồng khởi”, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời (20 - 12 - 1960) chủ trương đoàn kết toàn dân, đấu tranh chống Mĩ và tay sai, thành lập chính quyền cách mạng dưới hình thức những ủy ban nhân dân tự quản.
d. Ý nghĩa:
- Phong trào Đồng Khởi giáng một đòn nặng nề vào chính sach thực dân mới của Mỹ ở miền Nam đồng thời làm lung lay tận gốc chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm, phá vỡ từng mảng hệ thống chính quyền địch ở nông thôn. Đồng Khởi của nhân dân miền Nam chấm dứt thời kỳ..ổn định của chính quyền địch, mở ra thời kỳ khủng hoảng triền miên của chế độ Mỹ Diệm ở Sài Gòn
- Đồng Khởi là thắng lợi có ý nghĩa chiến lược đầu tiên của cách mạng miền Nam Việt Nam, là thất bại có ý nghĩa chiến lược đầu tiên của Mĩ-Diệm. Thắng lợi này chứng tỏ chủ trương đấu tranh chính trị kết hợp với vũ trang của Đảng đưa ra là hết sức đúng đắn, phù hợp, cần tiếp tục phát huy.
- Đồng khởi là thắng lợi đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng miền nam Việt Nam chuyển cách mạng miền nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tấn công bằng cả lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang.
- Đk thắng lợi buộc Mĩ phải chuyển từ hình thức thực dân mới sang chiến tranh xâm lược thực dân mới
4.3. Câu hỏi vận dụng thấp, cao. (4 câu Giáo viên định hướng cách làm cho học sinh)
Câu 1. Bằng những sự kiện lịch sử có chọn lọc, chứng minh cách mạng miền Nam giai đoạn 1954-1975, đi từ Đồng khởi tiến lên kết hợp đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị, xen kẽ những bước nhảy vọt trong quá trình phát triển, cuối cùng kết hợp tổng tiến công và nổi dậy, giành thắng lợi hoàn toàn.
+ Chiến tranh đơn phương:
Hoàn cảnh ra đời và âm mưu của Mỹ trong chiến lược chiến tranh đơn phương
Chủ trương đường lối của Đảng, đặc biệt là nghị quyết 15 của TƯĐ
Thắng lợi của quân và dân miền Nam cuộc Đồng khởi 1960
Ý nghĩa của phong trào đồng khởi
+ Chiến tranh đặc biệt":
Hoàn cảnh ra đời và âm mưu của Mỹ trong chiến tranh đặc biệt
Những thắng lợi về quân sự và chính trị của quân và dân MN, sự kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự trong giai đoạn này
Từ đó rút ra bước phát triển của giai đoạn này so với giai đoạn trước.
+ Chiến tranh cục bộ:
Thắng lợi của quân và dân MN trong chiến dịch Vạn Tường, 2mùa khô
Phong trào Đồng khởi chuyển từ đấu tranh chính trị sang vũ trang, thắng lợi trong chiến tranh đặc biệt làm thất bại âm mưư dùng người Việt trị người Việt của Mỹ, kết hợp đấu tranh chính trị với vũ trang, chiến dịch Mậu thân 1968 đã kết hợp tổng tiến công và nổi dậy, phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân, cùng với thắng lợi của nhân dân MB, buộc Mỹ phải tuyên bố "phi Mỹ hoá" chiến tranh
+ Việt Nam hoá chiến tranh:
Âm mưu và thủ đoạn của Mỹ trong chiến lược VN hoá chiến tranh
Thắng lợi của quân và dân MN
Chủ trương của Đảng trong thời kỳ này phù hợp đúng đắn: tạo ra một mặt trận liên hoàn thống nhất trên toàn Đông Dương chống kẻ thù chung.
Kết hợp nghệ thuật quân sự: 3 mũi giáp công, 3 vùng chiến lược
Mở cuộc tiến công chiến lược 1972
Kết hợp đấu tranh trên cả 3 mặt trận: quân sự, chính trị, ngoại giao
Từng bước tạo thời cơ để tiến tới tổng tiến công mùa xuân 1975 giành thắng lợi hoàn toàn.
Như vậy, sau mỗi một chiến thắng của nhân dân MN thể hiện sự phat triển của CMMN, thực hiện đúng đường lối của Đảng, Sau mỗi một thắng lợi ta lại rút ra những bài học kinh nghiệm cho giai đoạn sau.
 PHẦN KẾT LUẬN.
I. Kết quả triển khai chuyên đề tại đơn vị .
-Sau khi áp dụng chuyên đề trên trong quá trình giảng dạy ở lớp12a9 khóa 2013-2014,và 12 a8 khóa học 2014-2015, 12a7 năm 2018-2019, tôi thu được kết quả rất đáng tự hào.
+ Đa số các em trong lớp đều nắm được những kiến thức cơ bản về các chiến lược chiến tranh mà đế quốc Mĩ đã thi hành ở Miền Nam Việt Nam,nắm rõ những thắng lợi quân sự và những thắng lơi quân sự tiêu biểu nhất làm phá sản,phá sản hoàn toàn các chiến lược chiến tranh đó,
+ Các em đều vận dụng được kiến thức để làm những dạng câu hỏi từ nhận biết đến vận dụng thấp,cao.
+ Các em đi thi học sinh giỏi cũng như đi thi THPT Quốc gia đều được điểm từ khá trở lên có em Nguyễn thị thùy Dung đạt số điểm 28,75 trong đó điểm sử là 9,0. Em Nguyễn thị Bình đạt 27.0 trong đó điểm sử đạt 9,25 hiện đang theo học tại học Viện An Ninh nhân dân
- Hiện nay tôi vẫn áp dụng chuyên đề trên để tiếp tục ôn luyện cho các em học sinh khóa sau, giúp các em có lượng kiến thức nhất định để tham dự kì thi THPT quốc gia.
- Trên đây là một vài chia sẻ nhỏ của cá nhân tôi, chuyên đề của tôi còn rất nhiều thiếu sót mong các đồng chí đóng góp ý kiến để chuyên đề của tôi được hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn.
II. Những bài học kinh nghiệm.
- Làm công việc giảng dạy và bồi dưỡng học sinh ôn thi THPT Quốc gia phải có tâm huyết, nhiệt tình, yêu học sinh, có tinh thần trách nhiệm, chịu khó tìm tòi sáng tạo trong công tác chuyên môn.
- Có kế hoạch phù hợp với từng đối tượng học sinh để đề ra những phương pháp dạy học phù hợp mang lại hiệu quả cao nhất.
- Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường.
- Tạo sự đoàn kết yêu thương nhau giữa các em học sinh.
- Có kế hoạch kiểm tra sơ kết tổng kết khen thưởng động viên kịp thời.
- Kịp thời phát hiện các em học sinh yếu và học sinh có năng khiếu để có biện pháp phù hợp.
III. Ý nghĩa của chuyên đề.
- Chất lượng giáo dục có vai trò quan trọng vì nó phản ánh trình độ dân trí,hiểu biết của người dân một nước, là nền tảng cho chiến lược phát triển con người.Bác Hồ đã dặn chúng ta: “Dù có khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt và học tốt”.Vì vậy việc nâng cao chất lượng dạy học ôn thi THPT Quốc gia là rất cần thiết,nó qóp phần quan trọng trong việc trang bị kiến thức chắc chắn cho các em- thế hệ tương lai-tạo cho các em sự tự tn vững chắc bướ tiếp con đường học vấn và tích lũy kỹ năng sống, có bản lĩnh, có trình độ, có đạo đức, có kiến thức để tham gia lao động sáng tạo đạt hiệu quả cao nhất về sau.
- Bản thân tôi đã học được từ bài học làm việc nghiêm túc, nỗ lực hết mình để góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào sự nghiệp giáo dục của tỉnh nhà.
IV. Khả năng ứng dụng, triển khai chuyên đề.
- Có khả năng ứng dụng cho việc dạy bồi dưỡng học sinh thi THPT Quốc gia.
- Không tốn kém tiền của.
- Dễ triển khai và ứng dụng rộng rãi đến các đối tượng học sinh ôn thi THPT Quốc gia.
V. Những kiến nghị, đề xuất.
- Các cấp lãnh đạo cần quan tâm sâu sát hơn nữa công tác bồi dưỡng ôn thi THPT Quốc gia, tạo điều kiện tốt nhất cho các giáo viên đảm nhiệm trọng trách này về cả vật chất và tinh thần.
- Phổ biến chuyên đề này cho tất cả các giáo viên nhằm học tập, trao đổi thảo luận thống nhất nhằm tìm ra những ưu điểm, nhược điểm của chuyên đề qua đó khắc phục và phát huy để chuyên đề hoàn thiện tốt nhất và trở thành nguồn tài liệu chung cho công tác ôn thi THPT Quốc gia.
8. Những thông tin cần được bảo mật: Không. 
9. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: 
 Kiến nghị
- Đối với lãnh đạo cấp cơ sở: Cần quan tâm, sát sao trước những vấn đề đổi mới của ngành giáo dục; trang bị đầy đủ các phương tiện, thiết bị, đồ dùng dạy họcđể giáo viên tích cực lĩnh hội và áp dụng những đổi mới cả về hình thức và nội dung dạy học.
	- Đối với giáo viên: Trước hết giáo viên cần phải nắm vững nội dung chương trình; các đơn vị kiến thức Lịch sử cơ bản, nâng cao và phần liên hệ thực tế, liên môn. Chủ động tìm hiểu và lĩnh hội những vấn đề mới nhằm đáp ứng yêu cầu về giáo dục trong tình hình mới của đất nước. Đồng thời để dạy học theo phương pháp tích cực thì giáo viên phải nỗ lực nhiều so với dạy theo phương pháp thụ động, giáo viên phải có trình độ tin học nhất định. 
	- Đối với học sinh: Trong quá trình học tập, học sinh phải tham gia vào các hoạt động mà giáo viên tổ chức, đồng thời tự lực thực hiện các nhiệm vụ mà giáo viên đưa ra thể hiện tính sáng tạo và năng lực tư duy của bản thân. Ngoài ra học sinh cần có sự kết hợp giữa nắm vững kiến thức lí thuyết với việc thực hành, liên hệ thực tế để có thể vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
10. Đánh giá lợi ích thu được:
Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm bản thân tôi cho rằng những phương pháp này giúp:
- Khuyến khích giáo viên sáng tạo, thực hiện dạy học theo chủ đề, chủ điểm có nội dung liên quan đến nhiều môn học và gắn liền với thực tiễn.
- Góp phần đổi mới hình thức tổ chức dạy học, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập; tăng cường ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin trong dạy học.
- Giáo dục tích hợp kiến thức các môn học vào để giải quyết các vấn đề trong một môn học sẽ giúp học sinh hiểu rộng hơn, sâu hơn về vấn đề trong môn học đó.
- Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ, tư duy, sự sáng tạo trong học tập và ứng dụng vào thực tiễn.
- Làm cho học sinh hiểu bài hơn, yêu thích môn học hơn.
 - Thành công đề tài đã giúp nâng cao về chất lượng giáo dục của lớp, của trường.
 Tóm lại, qua việc giảng dạy Lịch sử trong năm học 2018 – 2019, chúng tôi đã thu được kết quả đáng khích lệ. Bên cạnh nâng cao chất lượng giáo dục đại trà, chất lượng công tác bồi dưỡng HSG cũng được nâng cao. Trong giờ học, chúng tôi luôn chú trọng phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh đáp ứng yêu cầu về đổi mới phương pháp dạy học ở nhà trường THPT. 
Sau khi đề tài này được hoàn thành đã đạt được một số thành công đạt giải cấp tỉnh và cấp bộ.
 Với kết quả đạt được trong năm học vừa qua, bản thân tôi sẽ tiếp tục phát huy SKKN này. Rất mong nhận được sự góp ý của Hội đồng Thi đua - Khen thưởng để SKKN đạt hiệu quả tốt hơn.
11. Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có)
Số TT
Tên tổ chức/cá nhân
Địa chỉ
Phạm vi/Lĩnh vực
áp dụng sáng kiến
1
Lớp 12A1
Trường THPT Ngô Gia Tự
Môn Lịch sử
2
Lớp 12A2
Trường THPT Ngô Gia Tự
Môn Lịch sử

 Lập Thạch, ngày tháng 2 năm 2020
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

 Vĩnh Phúc, ngày 10 tháng 2 năm 2020
TÁC GIẢ SÁNG KIẾN
Lương Thị Cúc

 TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo khoa lớp 12 môn Lịch sử nhà xuất bản giáo dục (Chương trình chuẩn)
2. Sách giáo khoa lớp 12 môn Lịch sử nhà xuất bản giáo dục (Chương trình nâng cao)
3. Sách giáo viên lớp 12 môn Lịch sử nhà xuất bản giáo dục ( Chương trình chuẩn)
4. Sách giáo viên lớp 12 môn Lịch sử nhà xuất bản giáo dục ( Chương trình nâng cao ).
5. Hướng dẫn ôn luyện thi THPT Quốc gia môn Lịch sử nhà xuất bản Đại học sư phạm.(Trịnh Đình Tùng chủ biên).
6. Tài liệu tập huấn xây dựng các chuyên đề dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh.
7. Luật giáo dục.
8. Kế hoạch năm học 2019-2020 của tổ Sử- Địa- Giáo dục công dân.
9. Kế hoạch hoạt động chuyên môn của Trường THPT năm học 2019-2020.
10. Kế hoạch dạy chuyên đề của môn Lịch sử trường THPT.
11. Một số đề thi Đại học các năm 2012, 2013, 2014, 2016, 2017, 2018.
12. Bài tập lịch sử lớp 12-Trần Bá Đệ(Chủ biên)-NXB Giáo dục-2008
13. Tài liệu bồi dưỡng giáo viên thực hiện chương trình sách giáo khoa lớp 12 môn Lịch sử-NXB Giáo dục của Bộ giáo dục đào tạo-vụ giáo dục phổ thông.
14. Câu lạc bộ sử học trẻ - Châu Tiến Lộc .
15. Phim ảnh , tranh tư liệu trên các trang mạng.

File đính kèm:

  • docskkn_su_dung_cach_day_hoc_theo_dinh_huong_phat_trien_nang_lu.doc